Artikelen

Wat hebben een Nederlandse zuivelgigant, Deense drugsbendes en Iraakse ondernemers met elkaar gemeen? Alle drie zijn ze verwikkeld in een internationaal witwasnetwerk, en maar één van hen heeft er weet van. Uit onderzoek van Argos en Platform Investico blijkt dat het Nederlandse bedrijfsleven zich op grote schaal voor het karretje laat spannen van de Deense georganiseerde misdaad.

Argos berichtte al eerder hoe geheime diensten journalisten voor hun karretje proberen te spannen als informanten en zelfs agenten. Nu heeft NRC-journalist Joep Dohmen nieuwe ontdekkingen gedaan. Hij vertelt over zijn onthullingen in Argos.

Veel tomaten die in de supermarkt te koop zijn, komen uit de provincie Almería in Zuid-Spanje. Daar ligt een gigantisch kassengebied, zes keer zo groot als alle kassen bij elkaar in het Westland. Almería wordt dan ook ‘de groentetuin van Europa’ genoemd. Er werken tienduizenden Afrikaanse migranten. Maar de omstandigheden zijn er bar.

Wat zijn de arbeids- en leefomstandigheden van tienduizenden Afrikaanse migranten die in Zuid-Europa worden ingezet bij de teelt van groenten en fruit? Dit is een vraag die onderzoekscollectief ‘Lost in Europe’ de afgelopen maanden onderzocht. Jan Wiese van de RBB, de publieke omroep in Berlijn, trok naar Zuid-Spanje, naar de provincie Almería. Daar ligt een gigantisch kassengebied, waar jaarlijks honderden miljoenen kilo’s tomaten worden geproduceerd voor de export. Die tomaten komen terecht in supermarkten in Duitsland. Argos ging op onderzoek uit in Nederland.

Steeds minder Nederlanders doen aan vrijwilligerswerk, terwijl de afhankelijkheid van de informele zorg door vergrijzing en personeelstekorten steeds groter wordt. Een van de plekken waar vrijwilligers onmisbaar zijn, is Hulp in de Buurt in Amsterdam Slotervaart. Vrijwilliger Raha Forough staat dag en nacht klaar om buurtbewoners te helpen. ‘Wij doen het uit ons hart. Mensen voor mensen.’

Van simpele vragen over administratie tot een vrouw die is gevlucht voor huiselijk geweld, van een luisterend oor en een kop koffie tegen de eenzaamheid tot hulp bij het aanvechten van een parkeerboete. Met koffie, thee en koekjes zitten ‘de dames van Slotervaart’ drie ochtenden in de week klaar voor alle hulpvragen van bewoners uit de buurt.

Op 5 februari 2021 wordt het dode lichaam van Hans van de Ven zittend in bad gevonden in zijn huis in Amstelveen. Terwijl de politie het huis binnenstapt, probeert een vrouw via de achterdeur te vluchten. Toch stelt het Openbaar Ministerie geen strafrechtelijk onderzoek in en wordt Hans van de Ven begraven. Zaak gesloten. Totdat misdaadverslaggever Koen Voskuil een jaar later, op dat moment nog werkzaam bij het AD, een veelbeluisterde podcastserie over de zaak maakt onder de titel ‘De zwarte dag van Hans’. Die leidt ertoe dat het OM de zaak heropent en het lichaam laat opgraven.

Recent legden journalisten van Argos, Lighthouse Reports, Vers Beton en Follow The Money voor het eerst een ‘slim’ fraude-algoritme van de overheid op de snijtafel. Het ging hier om een algoritme dat door de gemeente Rotterdam werd gebruikt bij het opsporen van bijstandsfraude. Reinier Tromp, data-journalist bij Argos: ‘Het is voor het eerst in de wereld dat journalisten dit in handen hebben gekregen.’

Op het internet wemelt het van de aanbieders van Ayahuasca-retraites. Voor meestal een paar honderd euro kun je een weekend boeken waar de sjamanistische drank Ayahuasca wordt geschonken. Een aftreksel van twee plantjes uit het Amazonegebied, dat meestal zorgt voor een heftige psychedelische ervaring. Deskundigen waarschuwen voor de gevaren van de drank voor de geestelijke gezondheid.

De gemeente Rotterdam kent bijna 30.000 mensen in de bijstand. Zo’n 1.000 daarvan worden elk jaar onderworpen aan een uitgebreide controle vanwege een verdenking van ‘onrechtmatigheden’. Bijvoorbeeld omdat ze een cadeau aannemen, een betaalde klus niet doorgegeven of een formulier verkeerd invullen.

Wat is er over van de nieuwe bestuurscultuur die het kabinet-Rutte beloofde na de pijnlijke episodes in het Toeslagenschandaal? Hoe staat het met de transparantie van de overheid? Deze week bleek dat minister Hugo de Jonge zware druk heeft uitgeoefend op ambtenaren van het ministerie van VWS om zijn corona-appjes niet te openbaren. Op het ministerie van Justitie en Veiligheid lijkt iets soortgelijks aan de hand, naar aanleiding van de kwestie-Poch.

De gemeente Rotterdam richtte haar pijlen bij het opsporen van bijstandsfraude voornamelijk op jonge moeders en mensen die het Nederlands niet goed machtig zijn. Deze mensen werden strenger gecontroleerd door de gemeente. Dit blijkt uit onderzoek van Argos, Lighthouse Reports, Vers Beton en Follow The Money die voor het eerst een ‘slim’ fraude-algoritme in zijn geheel onder de loep namen.

In de zomer van 2020 ging de veelbesproken nieuwe Donorwet in. Mensen die hun keuze niet bij de overheid opgeven zijn automatisch donor. Ondanks een recordaantal orgaandonaties is de wachtlijst nog lang. Afgelopen jaar overleden er 292 mensen die op de wachtlijst stonden.

Afgelopen weekend was er weer een Woonprotest, dit keer in Amsterdam, waar voor de zoveelste keer werd gedemonstreerd tegen de woningnood. Het is moeilijker dan ooit om aan betaalbare woonruimte te komen. Overal is het zoeken naar een speld in een hooiberg. En als er al iets wordt gevonden, is het vaak onbetaalbaar.

Huisartsen weigeren in toenemende mate zorg aan ongedocumenteerden, zo blijkt uit onderzoek van Lost in Europe. Verschillende hulporganisaties slaan alarm, omdat deze groep als eerste buiten de boot valt, als gevolg van het toenemende huisartsentekort. En dat terwijl iedereen volgens de wet recht heeft op medisch noodzakelijke zorg.

Iedereen in Nederland heeft recht op medisch noodzakelijke zorg, ook mensen zonder verblijfsvergunning. Toch werden Selam, Eden en Rahwa weggestuurd door de huisarts. Hulporganisaties zien dat het probleem toeneemt: door het stijgende huisartsentekort vallen ongedocumenteerden als eerste buiten de boot.

Op 24 februari is het één jaar geleden dat de invasie van Rusland in Oekraïne begon. De oorlog is niet meer weg te denken uit de Europese politiek. Argos vroeg experts naar de impact van één jaar oorlog op het gebied van Europees beleid, defensie en de energiemarkt.

Op 24 februari is de oorlog in Oekraïne een jaar aan de gang. Ook Europa heeft te maken met de gevolgen van de Russische inval: niet alleen door een energiecrisis en vluchtelingenstromen, maar ook moet er opnieuw nagedacht worden over de Europese defensie.