Artikelen

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) hield vermeende Indonesische communisten in Nederland in de gaten en wisselde informatie uit met de CIA, ook tijdens de bloedige communistenjacht onder het Soeharto-regime. Maar wat deden de Buitenlandse Inlichtingendienst (BID) en de Marine Inlichtingendienst (MARID) in Indonesië na de onafhankelijkheid, en in de periode van de genocidale communistenjacht? En werd de vermoorde leider van de Indonesische communistische partij afgeluisterd door een Nederlandse dienst? Argos-journalist Huub Jaspers bespreekt dit met dé kenner van deze twee diensten, emeritus-hoogleraar Bob de Graaff.

Het proefschrift van Tweede Kamervoorzitter Martin Bosma is door de promotiecommissie van de Universiteit van Amsterdam ‘negatief beoordeeld’. Dat bevestigt zijn promotor Jean Tillie na vragen van Argos. Een eerste versie die eind 2022 was ingeleverd werd ook al door de commissie afgewezen. Een afwijzing in tweede instantie is pijnlijk voor Bosma, zijn promotor, maar ook voor de Universiteit van Amsterdam. Een afwijzing houdt in dat het door Bosma geschreven proefschrift niet voldoet aan de standaard voor wetenschappelijk onderzoek.

Regeringspartij NSC wil dat een mysterieus DNA-spoor op het wapen van Volkert van der G. nader wordt onderzocht. Tweede Kamerlid Jesse Six Dijkstra heeft minister van Justitie Van Weel gevraagd om - ‘in het kader van waarheidsvinding’ – te kijken of alsnog onderzoek kan worden gedaan naar het onbekende DNA-spoor op het pistool waarmee Van der G. in 2002 politicus Pim Fortuyn doodschoot..

‘Het strengste asielbeleid ooit,” zo kondigde PVV-leider Geert Wilders het voorgenomen kabinetsbeleid aan. Wat denken ze daar in Ter Apel eigenlijk van? Met zijn aanmeldcentrum wordt de Groningse plaats gezien als het epicentrum van de problemen. Argos reisde af naar Ter Apel om te horen wat de Ter Apelers verwachten van een kabinet met de PVV. En we zijn vooral benieuwd naar de mening van de kiezers die op de PVV stemden.

De BVD hield allerlei persoonsdossiers bij van vermeende communisten, hoe zag zo'n dossier eruit en wat voor informatie sloegen ze op?

De Binnenlandse Veiligheidsdienst, voorloper van de AIVD, hield tijdens de jacht op communisten in Indonesië en de daaropvolgende jaren vermeende Indonesische communisten in de gaten. Dat blijkt uit onderzoek van Argos en het Parool. De BVD wisselde informatie over hen uit met andere inlichtingendiensten, waaronder de CIA. Argos sprak met Constant Hijzen, historisch adviseur van de AIVD, over de afwegingen die de BVD daarbij maakte. Of het uitwisselen van informatie moreel door de beugel kon, werd volgens Hijzen destijds niet getoetst: “Als de BVD zo’n veiligheidsonderzoek deed, en dat dossiertje de deur uit deed, zat er dan ergens in dat proces iemand die woog: moeten we dit wel doen? Nee, heel veel niet.”

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) hield tijdens de bloedige decennia van de Soeharto-dictatuur in Indonesië tientallen Indonesiërs in de gaten, die voor korte of langere tijd in Nederland verbleven. Informatie over deze mensen werd uitgewisseld met de CIA, de Britse geheime diensten MI5 en MI6 en de Duitse Bundesnachrichtendienst (BND). In een enkel geval werd ook informatie uitgewisseld met de Indonesische autoriteiten. Het gaat om vermeende communisten of om mensen die volgens de BVD contact onderhielden met communisten; mensen die in Indonesië moesten vrezen opgepakt, gemarteld en vermoord te worden.

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) hield tijdens de bloedige decennia van de Soeharto-dictatuur in Indonesië tientallen Indonesiërs in de gaten, die voor korte of langere tijd in Nederland verbleven. Het gaat om vermeende communisten of om mensen die volgens de BVD contact onderhielden met communisten; mensen die in Indonesië moesten vrezen opgepakt, gemarteld en vermoord te worden. Wie waren de Indonesiërs die door de BVD in de gaten werden gehouden? Wat is er met hen gebeurd?

De RUD Zeeland wijst alle door omwonenden ingediende handhavingsverzoeken voor Heros af. De omgevingsdienst concludeert dat Heros niet hoeft te voldoen aan nieuwe wetgeving, die vereist dat de grote bergen verbrandingsas op hun terrein voortaan in een gesloten ruimte moeten worden opgeslagen. Volgens onafhankelijk milieu-expert Cor Coenrady is dat wel zo. Omwonenden beraden zich op vervolgstappen.

Op de TU Delft is het ‘onveilig’ en er is sprake van ‘wanbeheer’ door het bestuur van de universiteit. Dat constateert de Onderwijsinspectie begin dit jaar in een zeldzaam kritisch rapport. Hoe doe je daar verslag van als je, naast journalist, ook medewerker bent van die universiteit? Saskia Bonger, hoofdredacteur van het universitair magazine Delta van de TU Delft werd een luis in de pels van haar eigen werkgever, de TU Delft. Met grote gevolgen.

De kritische conclusies van het gerenommeerde onderzoeksbureau Forensic Architecture (FA) over het dodelijke politieoptreden in de zaak-Sammy Baker, legt het OM een jaar later in zijn geheel naast zich neer. FA concludeerde onder meer dat de politie-agenten op elk moment nog ruimte hadden om achteruit te stappen, in plaats van te schieten. Daarom deden de ouders van Sammy vorig jaar aangifte tegen de agenten. Het OM heeft nu opnieuw besloten de agenten niet te vervolgen.

Handelde Volkert alleen toen hij Fortuyn vermoordde? Of hebben linkse partijen de moord in gang gezet? Na de moord op Pim Fortuyn gingen verschillende complottheorieën rond. Jelle van Buuren is universitair hoofddocent aan de Universiteit Leiden en promoveerde met een proefschrift over complotdenkers. ‘De politiekmaatschappelijke sfeer voor de moord was onstuimig.’

Het Openbaar Ministerie is niet van plan om alsnog op zoek te gaan naar de persoon die het wapen leverde waarmee Volkert van der G. in 2002 Pim Fortuyn vermoordde. Officier van justitie Koos Plooij noemt het in de podcast Vriend van Volkert juridisch niet meer relevant om daar verder onderzoek naar te doen.

7. Waarom wist Molhoek, vrijwel direct na de moord op Pim Fortuyn, aan zijn toenmalige echtgenote te vertellen dat Volkert de dader was? Eric gaat te rade bij zijn collega’s bij Argos, en krijgt contact met Paul Herrie, een oud-agent van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) die informanten runde binnen de criminele groep van Stanley Hillis. Nu de inlichtingendienst zelf z’n mond houdt over de rol van Molhoek, kan Herrie mogelijk alsnog vertellen hoe het zit. 

Officier van justitie Koos Plooij duikt, bij wijze van uitzondering, nog één keer in het dossier van Volkert en Fortuyn, om antwoord te geven op brandende vragen over het onderzoek naar Molhoek, het scenario over het Turkse café in Ede en het onbekende DNA-spoor op het wapen van Volkert. Ook reageert Plooij op de ontdekkingen die Eric tijdens zijn maandenlange zoektocht deed. ‘Interessant, dat wist ik niet.’

Nu Paul Molhoek is overleden, hoopt Eric Arends met hulp van diens familieleden meer over hem te weten te komen. Molhoek blijkt voor hen in de eerste plaats een liefhebbende oom, een fijne broer en een bijzondere geliefde. En absoluut geen wapenleverancier van Volkert, laat staan een verklikker die informatie doorspeelt aan een inlichtingendienst. Toch blijkt uit hun verhalen dat Paul niet de gehele waarheid heeft verteld – onder meer over de reden van zijn verhuizing van Wageningen. Eric hoort over wietteelt, Italiaanse revolvers, long rifles en detornators. En waarom zei Molhoek direct na de moord op Fortuyn dat Volkert de dader was?

Nikki van der Westen is de nieuwe eindredacteur van onderzoeksplatform Argos. Zij volgt Erwin Schievink op, die per augustus hoofdredacteur is van RTV Utrecht. Eerder werkte van der Westen als onderzoeksjournalist bij Argos en Zembla.

De man die ervan werd verdacht het pistool te hebben geleverd waarmee Volkert van der G. in 2002 de moord op Pim Fortuyn pleegde, zegt in de maanden na de aanslag twee keer bezoek te hebben gehad van geheim agenten. ‘Die kwamen voor Stanley Hillis.'

Eindelijk komt Eric tegenover de man te zitten aan wie hij zoveel te vragen heeft. Waarom ging hij uitgerekend wonen in het kantoorpand van Volkert? Wat was hun gedeelde interesse? Had Paul Molhoek iets te maken met Volkerts moordwapen? Was hij informant van een inlichtingendienst? Of was het allemaal toeval? Hoe een interview vol bijzondere ontboezemingen de journalistieke zoektocht van Eric een curieuze wending geeft.