Russische beïnvloeding in campagnetijd

Laurens Groeneveld

vrijdag 13 maart

Het is dit voorjaar 10 jaar geleden dat Nederland ’nee’ stemde tijdens een referendum over een associatieverdrag met Oekraïne. Al langer is bekend dat Russische trollen tijdens de campagne het debat probeerden te sturen. Nu blijkt dat deze beïnvloeding nog groter was dan gedacht. Wat is er gebeurd? En met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur dient de vraag zich aan: wat kunnen we leren van toen?

Over de campagnes rondom de Brexit en de verkiezing van Trump in 2016 wordt Russische beïnvloeding online inmiddels breed aangenomen. Maar experts wijzen erop dat al aan het begin van dat jaar het Nederlandse referendum werd gebruikt als een soort proeftuin. Via online berichten, sociale media en publieke debatten probeerden Russische netwerken twijfel te zaaien over het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne. Het doel was vooral om verwarring te creëren en het vertrouwen in Europese samenwerking te ondermijnen. Met het oog op een potentiële toetreding van Oekraïne tot de EU, waarschuwen experts dat Russische beïnvloedingscampagnes opnieuw kunnen opduiken.

Deze reportage is een samenwerking tussen Argos en het collectief Open Eyes.

Argos organiseert samen met Open Eyes en Haagsch College de avond “Hoe Rusland de Nederlandse democratie ondermijnt” op maandag 13 april 2026 in Nieuwspoort in Den Haag. Tijdens deze bijeenkomst gaan onder anderen oud-AIVD’er Jelle Postma, journalist Hubert Smeets en Kamerlid Kati Piri in gesprek over Russische beïnvloeding, online desinformatie en de gevolgen voor de Nederlandse democratie. Kijk voor meer informatie en tickets op de website van Nieuwspoort.